العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

355

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

خرج دارد . اگر گوسفند و مانند آن را در بيابان بىآب و علف يافت يا جائى كه بيم درندگان باشد مىتواند بر دارد و بپرورد به قصد آن كه اگر صاحبش را يافت به او دهد و نيز مىتواند ملك خويش گرداند و خوراك دهد و از شيرش بنوشد و ضامن مال باشد براى صاحبش يا تملك نكند و براى او نگاهدارد و در آن هم صبر كردن يك سال واجب نيست . و اگر حيوان بزرگ سالم را كه بتواند از درندگان كوچك خود را حفظ كند مانند شتر و گاو و اسب در جاى با آب و گياه بيابد برداشتن به قصد تملك جائز نيست و به قصد نگاهدارى و خوراك دادن فائده دنيوى معقول ندارد . اگر در جاى دور از آب و گياه بيابد كه خوف هلاك آن باشد جائز است بر دارد اما شتر بيمار و شكسته و ناتوان را كه صاحبش در بيابان رها كرده باشد مىتوان بر گرفت و پرستارى كرد تا بهتر شود و آن را مالك شد و در روايت از امام جعفر صادق ( ع ) آمده است كه اين حيوان بمنزله مباح است بارى هر مالى صاحبش از آن اعراض كند ديگران مىتوانند بر دارند و ملك خود كنند مانند خوشه چينان و هر چيز دور ريخته و جامع المقاصد در بعضى احكام مضاربه گفته است كه مال كسى به اعراض از ملك او خارج نمىشود ( رجوع به احياى موات شود ) از سخن علامه رحمه الله معلوم مىشود كه هر جا حيوان